BolununSesi, Bolu Halkı'nın vicdanının sesidir

İklim değişikliğine karşı 50 ipucu

Yeşim Seçen

    7 Aralık 2011

        Bulununsesi Gazetesi'nin değerli okurları. Geçtiğimiz günlerde Çevre Misyonu Platformu'nda yayınladığımız ve çevirisini yaptığım makalemi, siz değerli okurlarım için burada da yayınlama gereği gördüm ve bu amaçla yazının tamamını, bir iki kelime değişikliği dışında aynen yayınlıyorum...

        'Sevgili okurlarım, bildiğiniz gibi dört bir taraftan olumsuzluklarla kuşatılan gezegenimizin geleceği, bu olumsuzlukları yaratan insanoğlunun atacağı iyi niyetli adımlara bağlıdır.
         Her ne kadar uluslararası birçok sözleşme, çeşitli protokoller ve girişimler gerçekleştiriliyor gibi görünse de, gerçekler hiç de göründüğü gibi değil.
    Hızla artan dünya nüfusu, karbon emisyonları ve diğer kirletici gaz salınımları, karbon salınımının dörtte birinden (% 25) sorumlu olan ulaşım araçlarının katlanarak artışı (son 30 yılda dünya üzerindeki araç sayısı ikiye katlanmıştır ), alternatif enerji kullanımına geçilmekte geç kalınması, çevre kirletici gazlarla bağlantılı olarak küresel ısınma, küresel ısınmayla birlikte hızla gelişen iklim değişikliği ve iklim değişikliğiyle doğrudan bağlantılı doğal ve beklenmeyen felaketlerin art arda belirmeye başlaması endişelerimizde haklı olduğumuzun kanıtlarıdır.
         Bu kısa bilgilerin ışığında, İklim değişikliğine olumlu katkı anlamında bireysel olarak neler yapabileceğimize dair çeşitli ipuçlarını sizlerle paylaşmak istiyorum..

         İklim Değişkliğine Karşı 50 İpucu
    1. Eğer çocuğunuzun okulu yakınsa, servis aracıyla göndermek yerine lütfen onu okula siz, yürüyerek bırakın. Bu hem enerji tasarrufu hem de karbon ve diğer zararlı gazların sizin çabanız ölçüsünde azalması anlamına gelecektir.
    2. Haftada bir gün araç bırakın! Haftanın bir günü, işe aracınızla gitmek yerine aracınızı otopark ya da garajda bırakın ve toplu ulaşım araçlarıyla işe gidin. Bunu her hafta mutlaka yapın. Elbette bunun da enerji ve para tasarrufu,  karbon ve kurşun, cıva, kadmiyum, çinko gibi ağır metal partiküllerinde salınım azalması anlamına geldiğini biliyorsunuz.
    3. Hafta sonu tatillerinizi kent içinde geçirecekseniz, aracınızı cumartesi ya da Pazar günü kullanmayın. Kent içindeki mekânları, meydanları, müzeleri vb. yürüyerek, kent dokusunu izleyerek, kenti yaşayarak keşfedin.
    4. Eğer yeni bir araç alacaksanız aracınızı daha küçük motor hacimli araçlardan seçin ve eğer aracınız varsa bunu daha küçük hacimli bir araçla değiştirin. Hem daha az yakıt harcayacak, hem de daha az zararlı gaz salınımı yapacaktır. 4x4 arazi araçları ve benzeri yüksek motor gücüne sahip araçlar daha fazla yakıt harcarken, daha fazla karbon emisyonuna neden olurlar. Benzinli araçların da, daha fazla zararlı gaz salınımına yol açtığını unutmayın. Karbon ve diğer zararlı gazların emisyonu açısından mazotlu bir araç, benzinliye göre daha az zararlıdır. Unutmayın, araçlardan yayılan zararlı madde partiküllerinin; astımdan alerjiye, akciğer rahatsızlıklarından kanser ve kalp rahatsızlıklarına kadar birçok sağlık sorununa yol açtığı biliniyor. Son yapılan bilimsel araştırmalarda ise, karbon ve zararlı gaz emisyonlarıyla, madde partiküllerinin etkisinin erken ölüme yol açtığı kanıtlanmıştır.
    5. Aracınızın yakıtını değiştirin. Eğer teknik olarak destek bulunuyorsa ve sizin de imkânınız varsa, kullandığınız yakıtınızı bioyakıt ile değiştirin. Örneğin yağlı tohumlar ve şeker pancarından elde edilen otomobil yakıtları, iklim değişikliğine yol açan karbon ve zararlı gazların daha az salınımına yol açmaktadır.
    6. Aracınızın lastiklerinin hava basıncını sürekli kontrol edin. Düşük hava basınçlı lastikler yakıt maliyetini litrede 80 kuruş, zararlı gaz emisyonlarını ise yüzde 5 daha fazla artırırken, aracın aşınma ve kaza risk yüzdesini de olumsuz etkilemektedir.
    7. Araç satın almak yerine, kullanmanızın çok gerekli olduğu durumlarda bir 'rent a car'dan ihtiyaç günleriniz kadar araç kiralamanız, uzun vadeli yakıt kullanımı, bakım ve onarım, amortisman, sigorta, çeşitli vergiler, çevre kirliliğine katkı gibi maliyetler göz önüne alındığı zaman çok daha yararlı olacaktır.
    8. Bir alışveriş merkezine aracınızla gidecek yerde, AVM'nin servisini kullanarak gidip gelmeyi tercih edin.
    9. Aracınızı açık sürücü camları ile kullanmayın. Böyle yapmanız sürtünmeyi artıracak, yakıt verimliliğini de düşürecektir. Bunun yanında aracınızdaki gerekmeyen hiçbir ağırlığı, bagaj ya da kabin içerisinde taşımayın, tavan portatif bagajını, gereksiz dış eklentileri kullanmayın. Bu, aracınızda ekstra yakıt sarfiyatından kurtulmanız anlamına gelecektir.
    10. Aracınızı iki (2) dakikadan fazla beklemede bırakacaksanız, kesinlikle motoru kapatın. İki dakikadan az duraklama yapacaksanız asla motoru kapatmayın. Her iki durumda da yakıt maliyeti ve gaz emisyonu artacaktır.
    11. Çevreci bir sürüş stilini kullanmaya başlayın. Bu, kısa mesafelerde (şehir içi trafiğinde) aniden hızlanmayın ve aniden sert fren yapmayın anlamına gelir. Bu kullanım stilinde yüzde 15 (on beş) kadar yakıt tasarruf edersiniz. Duracağınız mesafeye yaklaşmadan çok önce ayağınızı gaz pedalından çekin, uygun vitese geçin ve ağır ağır frenleyin. Böylelikle daha az yakıt kullanmış, daha az gaz salınımına yol açmış olacaksınız. Litre başına 60 kuruşluk kazanım maliyeti de bu stilin size armağanı olacaktır. Aksi halde yüzde otuzluk (30) ekstra yakıt maliyetine hazır olun.
    12. Kısa mesafeli otomobil yolculuklarından kaçının. Soğuk bir motorun çalıştırılması, sıcak motora göre yakıt sarfiyatını iki (2) kat artıracaktır.
     13. Uzun mesafeli bir uçak yolculuğundaki gidiş-dönüş sırasında oluşan kişi başına karbon emisyonu, bir araç sürücüsünü bir (1) yıllık karbon emisyonundan daha fazladır. Uzun yolculuklarda ve dış gezilerinizde treni tercih edin ve zararlı gaz salınımını önleyin.
    14. Yerel tatillerinizde gezeceğiniz beldeyi, bisiklet kiralayarak keşfetmeyi deneyin. Bisiklet kullanımıyla hem masraflarınız azalacak, hem herhangi bir gaz emisyonu oluşmayacak, hem de enerji tasarrufu yapmış olacaksınız. Sağlıklı olmak ve fit görünmek de işin artısı olacaktır.
    15. Gereksiz iş gezilerini azaltın ve bu tür gezileri yapmadan önce şu soruyu kendinize mutlaka sorun; 'gerçekten gitmek zorunda mıyım?'. Telefon, video konferans, internet, skype vb gibi iletişim seçenekleriyle halledemeyeceğiniz iş görüşmelerine gitmeniz gerekiyorsa, bu iş gezisini trenle yapmayı deneyin.
     16. Konakladığınız otelde her gün havlularınızı ve çarşaflarınızı değiştirmelerini istemeyin. Bunu gün aşırı yaparak, arayı birkaç gün tutarak; su, enerji, zararlı kimyasal atık ve karbon salınımı tasarrufuna katkıda bulunun.
    17. Satın almalarınızda seçici olun ve mevsimsel, yerel ve organik sebze meyveleri tercih ederken, hava yoluyla, gemiyle ya da başka bir ulaşım yoluyla, çok yüksek enerji maliyetleriyle ithal edilen meyve ve sebzelerden uzak durun.
    18. Mutfağınızda taze gıdaları kullanın. Paketlenmiş, konserve edilmiş gıdaların daha fazla karbon emisyonuna neden olduğunu unutmayın. Üstelik taze ve kendi hazırlamış olduğunuz yiyeceklerin sağlığınız için daha iyi olduğunu da hatırlayın.
    19. Yerel ve organik süt tüketin. İşlenmiş, pastörize ve paketlenmiş süt üretimi için, organik süt üretimine göre üç (3) kat daha fazla enerji kullanılmaktadır.
    20. Yerel pazarlardan ve dönemsel ürünlerden satın alın. Seralarda üretilmiş tarım ürünlerinin daha fazla enerji kullanımıyla sofranıza geldiğini bilmelisiniz. Size en yakın çiftçilerin ve ürünlerinin adreslerini belirleyin. Organik pazarlardan alışveriş yaparak yerel ve doğal tarım üreticilerini destekleyin.
    21. Alüminyum içki ve içecek kutularını mutlaka geri dönüşüm kutularına atın. Bir alüminyum kutunun geri dönüştürülmesi, bir televizyonu üç (3) saat çalıştıracak enerjinin geri kazanılması demektir.
    22. Tost makinesinde ekmek kızartmak, barbeküde (mangal-ızgara) ekmek kızartmaktan daha az enerji ve karbon salınımına yol açacaktır.
    23. İhtiyaç maddelerinizin satın almalarını toptan yapmaya çabalayın. Böylelikle hem daha ucuza mal satın almış, hem daha az enerji kullanımına yardımcı olmuş, hem de ambalajlama, nakliye, karbon salınımı gibi maliyetleri azaltmış olursunuz. Zaman kazanmanız da ekstra getiridir. Kullanamayacağınız kadar çok toptan satın almalarda, bu ürünleri ihtiyacı olan komşularınızla paylaşabilir ve maliyeti yeniden düşürmüş olursunuz.
    24. Odanızın sıcaklığını sadece bir (1) derece aşağıya çekerek, uzun dönemde ısınma ve soğutma maliyetlerini düşürmüş olursunuz.
    25. Kombinizin zamanlayıcısını, günün belli bölümlerine göre verimli çalışacak şekilde planlayın. Bu zamanlamada verimlilik kriteri, siz evinizi terk etmeden 30 dakika önce ısının düşürülmesi, siz eve gelmeden 30 dakika önce de ısının eski seviyesine çıkartılması şeklindedir.
     26. Evinizin çatısını izole etmek, ısı kaybını engelleyecek, enerjiden yüzde yirmi (20) tasarruf etmenizi sağlayacaktır. Üstelik daha iyi ısınacağınızdan da emin olabilirsiniz.
    27. Evlerinizdeki enerji kaybının neredeyse yarısının pencerelerden kaynaklandığını unutmayın. Çift camlı bir sistem, yalıtılmış duvar ve zeminler, ısı tasarrufunu artıracak, enerji maliyetini aşağıya çekecektir.
    28. Evinizin döşeme tahtaları ya da süpürgeliklerdeki aralıklar ısı kaybına yol açacağı için, bu tür aralıkları silikon veya bir başka örtücü materyalle kapatın.
    29. Panel radyatörlerinizin duvara bakan kısımlarının izole edilmiş ve ısı yansıtıcı bloklarla desteklenmesi, oda içi sıcaklığını artıracaktır. Böyle bir sisteme sahip değilseniz, radyatör büyüklüğünde bir ambalaj kartonunu alüminyum folyo ile kaplayarak, radyatörün arkasındaki duvara monte edebilir, ya da yapı marketlerden bunun PVC seçeneğini satın alarak kullanabilirsiniz.
    30. Sıcak su tanklarının ve kalorifer sıcak su borularının doğru izolasyonu da, mekânınızın ısı kaybını ve gereksiz enerji maliyetini düşürecektir.
    31. Hava karadıktan sonra mutlaka perdelerinizi kapatın. Bu işlem, ısı kaybını ciddi oranda azaltacaktır. Kış mevsimi için daha kalın perdeler kullanmanız, ısı verimliliğini daha da artıracaktır.
    32. Yiyeceklerinizi mutlaka kapağı kapalı tencerelerde pişirin. Bu hem daha çabuk pişmelerini, hem de daha az enerji harcanmasını sağlayacaktır.
    33. Verimli bir fırın kullanın. Cam kapağı ve iç aydınlatması yeterli olan, pişirme sonunda uyarı sesleri olan, tepsideki yiyeceğinizin pişip pişmediğini anlamak için ikide bir kapağı açmak zorunda olmadığınız bir fırın, verimli bir fırındır. Böyle bir fırını kullanmakla enerjiden tasarruf edebilirsiniz.
    34. Kesme çiçeklerin karbon emisyonu için olumsuz etkileri olduğunu unutmayın. Özellikle de ithal kesme çiçeklerin karbon emisyonundaki olumsuz etkileri nakliye enerjisinden dolayı daha fazladır. Kesme çiçek yerine ya saksı içerisindeki dekoratif çiçekleri satın alın ya da çiçek yerine başka armağanlar düşünün. (Global anlamda, sadece İngiltere'deki bir yıllık kesme çiçek satın alma maliyeti 1 milyar 35 milyon sterlindir. Ülkemizde ise ne kadar çiçek tüketildiğine ve satın alma maliyetine ilişkin herhengi bir kaynağa ulaşamadık).
    35. IŞIKLARI KAPATIN! Bir ofisin bir gece boyunca boş yere aydınlatılması, 1.000 (bin) fincan kahve suyunun ısıtılması için gereken enerjiye eşittir.
    36. Enerji tasarruflu ampuller kullanın. Klasik ampullere göre 12 kat daha uzun ömürlü olan bu ampuller, ciddi oranlarda enerji ve maliyet tasarrufu yapmanızı sağlayacaktır.
    37. Doğal ışıktan sonuna kadar yaralanın. Bunun için yapmanız gereken şey, açık renkli duvarlar, tavan ve döşeme, bunun yanına ışığı yansıtacak aynalar ve benzeri yansıtıcı yüzeyler kullanmanızdır.
    38. Televizyon, bilgisayar, müzik seti, DVD vb gibi elektrikli ve elektronik aletleri asla stand by konumunda tutmayın. Bu konumdaki av aletleri tahmin bile edemeyeceğiniz oranlarda karbon monoksit salınımı yaparlar. Yıllık olarak ödediğiniz elektrik faturalarında hatırı sayılır bir miktar da, bekleme konumundaki elektrikli ev aletlerinden payınıza düşendir.
    39. Cep telefonu, tıraş makinesi, elektrikli diş fırçası, dizüstü bilgisayar pili, yeniden şarj edilebilir piller vb gibi materyalleri, şarj oldukları anda elektrik devresinden ayırın.
    40. Buzdolabı ve derin dondurucuları bilinçli kullanın ve gerekmedikçe asla kapaklarını açmayın, açtıysanız gereğinden fazla açık tutmayın. Açılan kapak, buzdolabınıza yeniden soğutma için dakikada üç kat daha fazla enerji tükettirecek, altmış (60) saniye için kapağı açılan bir derin dondurucu ise, aynı soğutma seviyesini yakalayabilmek için yarım saat (30 dakika) daha fazla çalışmak zorunda kalacaktır.  120 saniye açık bırakılırsa, 60 dakika fazladan enerji sarf ederek ısıyı eski seviyesine getirebilecektir. Oran, açık bırakılan saniyenin yarısı kadar dakikadır. 40 saniyede, 20 dakika, 100 saniyede 50 dakika gibi.
    41. Sıcak yemekleri buzdolabınıza koymayın ve buzdolabınızı sıcak ev aletlerinin, direk gün ışığının uzağına yerleştirin.
    42. Buzdolabınızı sürekli olarak tam dolu kullanın. Boş bir buzdolabının soğutulması için, daha fazla enerji kullanılması gerekecektir.
    43. Yemeklerinizi düdüklü tencerelerde ya da buharlı pişirme kaplarında pişirin. Hem daha sağlıklı ve lezzetli, hem de daha düşük maliyetli olacaktır.
    44. Yemeklerinizi ince ince doğrayarak pişirin ve gereksiz yere kaynamaya bırakmayın. Böylelikle daha az enerji sarf ederek, daha kısa bir sürede yemeğinizi pişirmiş olacaksınız. Tencere taban çaplarıyla, ocak ateş çaplarının uyumlu olmasına ve bu şekilde pişirme yaparak, gereksiz yere havaya ısı yayılmasına engel olun. Ocağınızın verimli çalışması için onu her zaman temiz ve bakımlı kullanın.
    45. Tam dolu bir çamaşır makinesi kullanın. Bu arada çamaşır makinelerinde enerji sarfiyatının yüzde doksanının (90) suyu ısıtmadan kaynaklandığını unutmayın. Tüm giysilerinizi 40 derecelik bir sıcaklıkta yıkamanız, gerekli enerji tasarrufunu sağlayacaktır. Kaldı ki, bugün üretilen yıkama kimyasalları, soğuk su içerisinde bile en iyi temizlemeyi yapacak özelliklere sahiptir.
    46. Ofis içerisinde kâğıt tüketimini düşürün. Bugün ortalama olarak bir ofis personeli günde 6-7 sayfa A4 kâğıdı tüketmektedir. Gelişmiş bir ülkedeki tüketim ise günde 50 sayfa A4 kâğıdıdır. Kağıtların iki yüzünü de kullanın, yazışmalarınızı online yapmayı tercih edin. İletişiminizi telefonla yapın.
    47. Gönderdiğiniz elektronik postaların altına; 'kâğıt çıkış almadan önce lütfen yok olan ağaçları ve iklim değişikliğini düşünün!'  sloganını eklemeyi unutmayın.
    48. Ofis araçlarını gece mutlaka kapatın. Gece boyu açık bırakılan bir fotokopi makinesi, 1.500 fotokopi için gerekli olan enerjiyi boş yere harcayacaktır.
     49. Açık bırakılmış bir bilgisayar ekranı, bir mikrodalga fırında altı (6) kez yemek pişirecek enerjiyi boş yere sarf edecektir.
    50. Kendi evinizde kullanmak üzere, çevre dostu alternatif enerji kaynaklarına yatırım yapın ve bu konuda çevre projelerine destek veren AB fonlarından ya da benzeri hibe programlardan, teşviklerden yararlanmayı deneyin. İşe, ısıtmanızı güneş panelinden ya da enerjinizi solar bataryalardan elde edebileceğinize dair kaynak araştırmaları yapmakla başlayabilirsiniz.
    Çevre Misyonu Platformu (ÇEVREM)

    Yorum yazın

    İsim (Gerekli)
    Yorumunuz (Gerekli)

    Sayfada yer alan yorumlar kişiye ait görüşlerdir. Yapılan yorumlardan sitemiz hiçbir şekilde sorumlu değildir.

     

    Yazarın diğer yazıları

    Sağlık İlaç Gıda Takviyesi Siyah Sarımsak