Kısa Yol, Uzun Fatura: Ulaşımda Adalet Nerede?

Sabah işe gitmek için halk otobüsüne binen bir vatandaş, 3 kilometrelik mesafeyi kat ediyor. Aynı otobüste, başka bir yolcu 25 kilometre yol gidiyor. İkisi de aynı kartı okutuyor, ikisi de aynı ücreti ödüyor: 34 TL.

Bu adil mi?

Toplu taşımanın temel amacı, halkın ulaşım hakkını ekonomik ve erişilebilir kılmaktır. Ancak mevcut uygulamada, kısa mesafe kullanan vatandaşlar uzun mesafe kullananlarla aynı ücreti ödeyerek adeta cezalandırılıyor. Bu durum, hem ekonomik adaleti zedeliyor hem de toplu taşıma sistemine olan güveni sarsıyor.

Peki çözüm ne?

Eleştirmek kolay, çözüm üretmek zor. Ama bu kez elimizde iki güçlü ve uygulanabilir öneri var:

-1. Belediye Otobüsleri: Halkın Otobüsü, Halkın Hizmeti

Nasıl ki “Halk Ekmek” dar gelirlinin sofrasına destek oluyorsa, neden “Halk Otobüsü” de ulaşımda aynı görevi üstlenmesin?

Belediyeye ait otobüsler devreye girerse, özel taşımacılıkla rekabet oluşur. Bu da hem fiyatların dengelenmesini sağlar hem de vatandaşın tercih hakkını genişletir. Üstelik belediye otobüsleri, kar amacı gütmeden hizmet vereceği için daha adil bir ücret politikası uygulanabilir.

-2. Gittiğin Kadar Öde: Akıllı Ulaşım Sistemi

İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyükşehirlerde yıllardır uygulanan bir sistem var: Mesafe bazlı ücretlendirme. Otobüse binerken kartını okutuyorsun, inerken tekrar okutuyorsun. Ne kadar yol gittiysen, o kadar ödüyorsun.

Bu sistem neden burada da olmasın?

3 kilometre giden bir vatandaş 10-12 TL öderken, 25 kilometre giden 34 TL ödesin. Böylece herkes kullandığı kadar öder, kimse haksızlığa uğramaz. Üstelik bu sistem, kısa mesafelerde toplu taşıma kullanımını teşvik eder, trafik ve çevre kirliliği azalır.

-Sonuç: Ulaşımda Adalet Mümkün

Toplu taşıma bir lüks değil, temel bir ihtiyaçtır. Bu ihtiyacın karşılanmasında adaletli, şeffaf ve sürdürülebilir çözümler üretmek hepimizin sorumluluğudur. Belediyeler, özel taşımacılar ve vatandaşlar olarak bu konuda birlikte düşünmeli, birlikte hareket etmeliyiz.

Unutmayalım: Adaletli bir ulaşım sistemi, adaletli bir toplumun temelidir.