Kredi kartı, Kmh ve konut kredisi yeni çıkartılan tebliğler üzerine düşünceler
       Malum KK, KMH ve konut kredi limitlerinde ciddi değişikler uygulamaya geçiyor, bunlar ilgili tüm tarafları ekonomi yönetim, bankalar, pos kullanan işyerleri ve nihayetinde tüketiciyi önemli şekilde etkileyecek. Sırasıyla bakalım,
       Devlet ve ekonomi yönetimi vatandaşın enflasyonun düşmeyeceğine olan sağlam inancını ile ileri vadeli ihtiyaçlarını yarının pahalı bugünün ucuz maliyeti ile giderecek alışveriş eğilimini kırarak enflasyonu sıkılaşma ile düşürmeye çalışıyor. (TUİK marifetiyle olamayacağının anlaşıldığını umalım) Diğer taraftan KDV kaybı ve kayıt dışı ekonominin önünü açmış olacak.
        Bankalar banka KK ve KMH limitleri toplam tüm bankalar limit üzerinden belirleneceğinden müşterinin mecburen tek banka ve/veya en fazla 2 bankada limitin temerküz etmesine neden olacak. 
Bu durum bankalar arası KK güçlü bankalar lehine haksız rekabete konu olacak ve muhtemelen Rekabet Kurumu bu duruma soruşturma açabilir.
         Sayısı> 100 mio adet üzerinden alınan yıllık KK aidatlar, geniş bir kesimin en az ödeme ile aylık ödedikleri yüksek faiz gelirleri ve pos üzerinden geçen mia Tl cirolarla oluşan vadesiz tortu geliri, pos bakım vs ücretler ve yüksek komisyon oranları ile önemli fdg elde ediyorlardı. Bundan mahrum kalacaklar. Bu mahrumiyetin reel sektörde düşmemekte ısrar eden ticari kredi faiz+ anlamsız komisyonları düşmek bir yana artırma olasılığının gerçekliğini yaşayarak göreceğiz.
        Bankalar bu anlamda önemli ve yüksek gelir getiren bir ürün grubunda 2026 bütçe projeksiyonlarını aşağı çekmek durumunda kalacaklar.
        Vatandaş için aynı durum kk ve Kmh limitleri için de söz konusu, üstelik KK limiti + kmh limiti beraber düşünüldüğünde özelikle alt gelir grubu 5-8 ay içinde yaşamını idame ettirebilecek nakit akışını sağlayamayacak. Ola ki bir ev eşyasını taksitle aldığında veya okul harcamasını karttan yaptığında artık başka alışverişe erişim imkanı kalmayacak.
       Vatandaş zaten geçinemediğinden KK ve KMH ile nefes alabilme çabasında, olası bir mücbir durum kaza bela sağlık durumunda da göreceli yüksek kk boşta tutuyor, şu ortamda kimsenin kimseden destek, para, yardım isteme durumunun olmadığı bilinciyle.
         % 70 emeklinin 20.000 tl aldığı yaklaşık 16-17 milyon kişinin asgari ücret aldığı bir ülkede geliri ile yaşamını sürdürmesi tek başına olanaklı değil.  
         KK ve KMH ların birbirlerinin ödemesinde (takla attırıldığı) kullanıldığını da göz önüne alırsak hem bankalarda NPL çok yüksek artacaktır, hem de vatandaş banka ve finans sistemi dışına itilmiş olacaktır. (milyonlarca kişi zaten icralık ve banka erişimi yok)
        Sonuç olarak vatandaş tarafında sosyal problem ve sıkıntıların artacağını varsayabiliriz.
Konut kredilerinde enerji tasarruflu bir kredi limit segmentasyonu olumlu bir yaklaşım ancak konut kredisi kullanan birinin kmh+kk limitinin ne kadar küçük kalabileceği de hesap edilmeli.
         Esnaf, ticaret erbabı ise bankaların zaten aylık cap ile kredi verebilme sınırları iyice daraldığından nakit akışını % 4-10 arası tefeci maliyetlerle POS üzerinden geçen nakit tahsilata bağlamış durumda.
Çoğu esnaf ve ticaret erbabı ayın son 3-5 gününde galerilerde araba bozuyor, pos biriken parayı yüksek faizle kıran kırana. Kk limitlerinin ve kk adetlerinin 1-2 bankaya sıkışması ile vatandaşın esnaftan KK ile alışveriş imkanı sadece zorunlu gıda market alışverişlerine sıkışmış olacak. Peşin para ile alışveriş bugün itibarıyla % 10-15 civarında gerisi perakende sektöründe KK ile gerçekleşiyor, bu esnafın (sudden stop) nakit akış durması ile kiraların ödenmemesi ve piyasanın zincirleme tıkanacağı anlamına gelecek, bankalar esnafa tümden kapıyı kapatmış olacak tabii esnaf kredi koop ve banka NPL rekor şekilde yükselecek.
        Büyük toptancı tedarikçiler ise zaten açık hesap alışverişi bırakmışlardı artık çekte kabul etmeyecekler. 
       Sonuç olarak KKMH büyük sosyal probleme inanılmaz bir gelir dağılımı bozukluğu ile ciddi bir devlet ekonomi zararına neden olmuştu, bu yeni çıkarılan uygulamalarla da ekonomiye daha fazla nasıl zarar veririz adlı akademik, epistemolojik heterodoks yaklaşımı yaşayarak tecrübe edeceğiz gözüküyor.
        Sapere aude

        Ender BALCI