Zayıflamak Uğruna Gözümüzden mi Oluyoruz? Ozempic ve Benzeri İlaçlar İçin FDA'dan Önemli Uyarı!
Doç. Dr. Oruç Yunusoğlu
Bir ilacın kilo vermenize yardımcı olduğunu, iştahınızı azalttığını ve kan şekerinizi düzenlediğini düşünün. Peki bütün bu faydaların yanında kalıcı görme kaybı gibi ciddi bir risk de taşıyorsa?
Son yıllarda dünyanın en çok konuşulan ilaçları arasına giren Ozempic, Wegovy ve benzeri ilaçlar şimdi başka bir nedenle gündemde. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), bu ilaçları kullanan kişilerde nadir görülen ancak kalıcı görme kaybına yol açabilen bir göz hastalığına karşı yeni bir uyarı yapılmasını istedi. Söz konusu hastalık, non-arteritik anterior iskemik optik nöropati (NAION). Peki, bu hastalık ne anlama geliyor?
Gözümüzün beyne açılan kapısında ne oluyor?
Gözümüzün algıladığı görsel bilgilerin beyne iletilmesini sağlayan optik sinirin ön bölümüne giden kan akımının azalması, NAION olarak adlandırılan hastalığa yol açabiliyor. Hastalık genellikle tek gözde, aniden ve ağrısız görme kaybıyla ortaya çıkıyor. Sabah uyandığınızda bir gözünüzün bulanık gördüğünü, görüş alanınızda karanlık bir bölge oluştuğunu veya renkleri eskisi kadar canlı algılayamadığınızı düşünün. Üstelik gözünüzde herhangi bir ağrı da yok. Bu belirtiler basit bir göz yorgunluğu olarak değerlendirilmemeli.
Ozempic gerçekten görme kaybına neden oluyor mu?
FDA'nın uyarısının arkasında 2024 yılında yayımlanan ve semaglutid etken maddesini gündeme getiren bilimsel bir çalışma bulunuyor. Bunun ardından FDA, klinik araştırmaları, gerçek yaşam verilerini ve yan etki bildirimlerini değerlendirdi. 126 klinik araştırmanın sonuçlarına göre NAION görülme sıklığı, GLP-1 grubu ilaçları kullananlarda yılda her 100 bin kişide yaklaşık 6 olarak bildirildi. Plasebo veya farklı diyabet ilaçlarını kullananlarda ise bu sayı yaklaşık 4'tü. Mutlak risk oldukça düşük olsa da aradaki fark dikkat çekici. Özellikle milyonlarca kişinin kullandığı ilaçlar söz konusu olduğunda nadir yan etkiler bile halk sağlığı açısından önem kazanıyor. FDA'nın uyarısı yalnızca Ozempic ve Wegovy ile sınırlı değil. Mounjaro, Zepbound ve Trulicity gibi GLP-1 grubu ilaçlar da değerlendirme kapsamında bulunuyor.
Bilim insanları henüz kesin nedeni bilmiyor!
GLP-1 ilaçlarının doğrudan optik sinire zarar verdiği henüz kanıtlanmış değil. Diyabet, hipertansiyon ve uyku apnesi de NAION riskini artırabiliyor. Bu nedenle ilaçların olası etkisini diğer risk faktörlerinden ayırmak kolay değil. Dolayısıyla FDA'nın uyarısı kesin bir nedensellik iddiasından ziyade, olası bir risk artışına dikkat çekiyor.
Hangi belirtilerde alarm zilleri çalmalı?
Özellikle bu ilaçları kullanan kişiler şu belirtilere dikkat etmeli.
- Bir gözde aniden başlayan ağrısız görme kaybı
- Görüş alanında karanlık veya eksik bölgeler oluşması
- Görmenin bulanıklaşması veya tünel görüş gelişmesi
- Renklerin soluk algılanması
Bu belirtilerden biri ortaya çıktığında beklenmemeli ve acilen sağlık kuruluşuna başvurulmalı. Göz hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirme yapılmalı. Daha önce NAION geçirmiş kişilerin tedaviye devam edip etmeyeceklerini hekimleriyle görüşmeleri gerekiyor. FDA, tedavi sırasında NAION gelişen hastalarda, ilacın yararlarının risklerinden açıkça ağır bastığı durumlar dışında tedavinin kesilmesinin değerlendirilmesini öneriyor.
Bu ilaçları kullanan herkes endişelenmeli mi?
Kesinlikle hayır. Bu ilaçlar tip 2 diyabet ve obezite tedavisinde önemli yararlar sağlıyor. Bazılarının kalp damar ve böbrek hastalıklarında da kanıtlanmış klinik faydaları bulunuyor. Ancak bu gelişme bize önemli bir gerçeği yeniden hatırlatıyor. Bir ilacın etkili olması, tamamen risksiz olduğu anlamına gelmez. Milyonlarca insanın kullandığı ilaçlarda nadir görülen yan etkiler bile dikkatle izlenmelidir. Unutmayalım, kilo vermek önemli ama sağlığımızı kaybetmeden kilo vermek çok daha önemli. Doç. Dr. Oruç Yunusoğlu şu uyarıda bulunuyor, doktorunuz önermediği sürece bu tür ilaçları kesinlikle kullanmayın. Her ilacın faydaları olduğu gibi riskleri ve yan etkileri de olabilir. Sağlığınızı riske atmayın, ilaç kullanımında mutlaka hekiminize danışın.
Sağlığınıza dikkat edin, sağlıcakla kalın.



