100'üncü yılda CUMHURİYET
Cumhuriyetin 100. Yılı ile ilgili büyük beklenti içinde olmak 85 milyonun hakkıydı.
İktidar hedeflerini anlatırken Cumhuriyetin 100 yılını hedef olarak koyuyordu.
Neticede Cumhuriyetin 100. yılı büyük önem taşıyordu. 85 milyon Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı Cumhuriyetin eseriydi. Cumhuriyet vatandır, Cumhuriyet Millettir, Cumhuriyet insanca yaşama hakkıdır; Cumhuriyet vatandaşın, Milletin varlık sebebidir..
100. Yıla geldiğimizde Cumhuriyetle sorunu olanların sesi daha çok çıkmaya başladı. Cumhuriyet coşkusu her Türk vatandaşının coşkusu değil gibi bir sonuç çıkıyor.
Cumhuriyet'in 100. yıl kutlamalarına bir kesimimiz Filistin'in İsrail tarafından işgal edilmesi sebebiyle kutlanmaması gerektiğini yüksek sesle dile getirmekten geri kalmıyor.
Bugün Filistin yarın başka bir sebep, iş dönüp dolaşıp Cumhuriyeti savunanlarla Cumhuriyete karşı olanlar gibi bir sonuç ortaya çıkıyor.
Bu vahim durum arkasında siyasetin olması işi daha da içinden çıkılmaz hale getiriyor.
Maalesef Anayasal Türkiye Cumhuriyeti devletinin kuruluş değerleri siyasete alet edilerek Cumhuriyet tartışmalı hale getiriliyor. Cumhuriyet iç politika malzemesi yapılıyor.
Burada ayırımı derinleştirerek başlamak daha doğru olur. "Abdülhamid Kızıl Sultan mı, Ulu Hakan mı?" diye sorulduğunda sağduyulu insanlar doğal olarak ne Kızıl Sultan ne de Ulu Hakan diyecektir.
Oysa Ulu Hakan, Kızıl Sultan bakışında bir zihniyet olduğunu unutmamak lazım. Kızıl Sultan diyenler Osmanlı'nın son dönemlerinde 1. Meşrutiyeti ilan eden Abdülhamid, ilan ettiği gibi iki yıl sonrada kaldırmıştı. 1. Meşrutiyet demek Abdulhamid'in yetkilerinin bir bölümünü meclise devretmesi demekti. Bunun için Kanuni esasiye dediğimiz Anayasa da yürürlüğe Abdülhamid tarafından konulmuştu.
Abdulamid'in Kanuni esasiyeyi rafa kaldırması, Meclisi fesetmesi, Meşrutiyet yönetimi isteyenlere göre Kızıl Sultan olmasına sebepti.
Ulu Hakan işi daha kolay koskoca Abdülhamid Han deyince konu anlaşılıyor. Mesele Saltanatı ilahlaştırma meselesiydi.
Durum böyle olunca Meclisi Anayasal devleti savunmak Abdülhamid’e Kızıl Sultan dedirmiş oluyor. Saltanatı bir kişinin ilahlaştırmayı savununca da Uluhakan demek olağan hale gelmiş oluyor.
Buradan baktığımızda, farklı görüşler, o halde özgürlük var, her görüşe saygı duyalım gibi bir sonuç çıkabilir.
Oysa özgürlükler, temel haklar, evrensel değerler üzerinde tartışılır. Günümüzde medeni dünyada devletin bir kişinin iki dudağı arasında yönetilmesi düşünülemez, tartışılamaz. Zaten bunun adı özgürlük olamaz.
Özgürlüğün temelinde çok seslilik var. Çok sesliliği devlet yönetimine indirgediğimizde karşımıza birbirinden bağımsız kurumların şeffaf öngörülebilir, hesap verir bir şekilde yapılanması, yönetilmesi aklımıza gelmesi gerekir.
Cumhuriyet'in 100. yılına geldiğimizde Atatürk diyorsak, kuruluş değerlerimiz diyorsak bunun asıl sebebi Cumhuriyet'in Kuruluş temelinde "Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir!" şartının olmasıdır. Saltanatın kaldırılmasıdır. Büyük lider kabul ettiğimiz Atatürk'ün önemi daha Cumhuriyeti kurmadan 1921 Anayasasının birinci maddesinin Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir maddesini koymasından geçer.
Atatürk’ü büyük yapan aklı, bilimi; şeyhler, şıhlar önünde tutmasıdır. Atatürk'ün laik Türkiye’si aynı zamanda inancın özgürlüğü demekti. Fikri hür, irfanı hür bir nesil yetiştirmeyi hedefleyen Atatürk bıraktığı mirasla kendisini ölümsüzleştirmiştir.
Cumhuriyet deyince aklımıza tek adam Atatürk gelmiyor, Atatürk devrimleri Atatürk kurumları geliyor.
Atatürk Cumhuriyeti 100. yılına rağmen tartışılıyor. Hala kurucu değerleri hedef alıyorsak, Cumhuriyeti Atatürk’ten sonra yönetenlerin sorgulanması gerekir.
Cumhuriyet 100. yılında hala demokratik kurumları kökleşmemiş hukuk devleti olmamışsa Cumhuriyeti Atatürk’ten sonra yöneten siyaset, sivil ve askeri bürokrasinin sorgulanması yaptıkları ile yüzleşmesi gerekir.
Başta askeri bürokrasinin yarattığı vesayetin Cumhuriyete, demokrasiye, hukuk devletine verdiği zarar görmemezlikten gelinemez.
Bugün maalesef askeri bürokrasinin ortadan kalktığı bir dönem, siyasi iktidarların vesayet yaratma çabalarını görüyoruz.
Cumhuriyetin 100. Yılda hâla kuvvetler ayrılığına dayalı Bağımsız güçlü kurumlarına sahip değiliz.
Siyasiler bugünkü yanlışlarını görmeyip, Cumhuriyetin kurucularına demokrasiyi getirmediler diye saldırmaları kabul edilemez. Cumhuriyet kurucuları demokrasinin alt yapısını oluşturdular, zaten bunun için çok büyükler. Demokrasiyi, hukuk devletini getirmek Cumhuriyet kurucularından sonraki neslin göreviydi.
Bugünkü siyasilerimiz muhalefeti, iktidarı Cumhuriyet'in nimetlerinden dolayı var olduklarını unutmamalı!
Latif Yıldız
