An itibariyle sapere aude
Konumuz kurlar ve kura karşı alınan önlemler.
Malum her gün neredeyse bir sabah bir öğleden sonra yeni bir karar ile kura ilişkin yeni uygulamalar ilan ediliyor.
Muhtemelen sayısı 200'ü geçti, düşününki pazarda soğan satıyorsunuz günde iki kere her gün fiyat, ya da satışa ilişkin yeni bir karar ilan ediliyor.
Son kararlara bakalım;
1- Bankalar saat 13 den sonra ne şirket ne bireylere döviz satamayacak.
Öğlen tatili 12, 30 olduğuna göre demek ki günde 9-12 arası 3 saat bu işlemler yapılabilecek.
2 - Bankalara günlük döviz satma limiti getirilmiş durumda, yani bir banka 60 krş marjla döviz satsa bile bunu 9-12 saatleri arası ve kendine tanınmış olan miktarı aşmamak koşulu ile yapabilecek.
O zaman şu soruları soralım;
1- Hangi bankaya ne limit tanındı ?
2- Toplam bankalara tanınan limit nedir ?
3- Bu kısıtlarla döviz fiyatı anında artmaz mı ?( ki hemen arttı zaten )
4- İthalatçı ara mal ihtiyacını bu durumda nasıl karşılayacak ?
5- Üretim ve sonucu büyüme bu durumdan anında negatif etkilenmez mi ?
6- Ülkede motorin sarfiyatı ve kamyon nakliyeleri çok ciddi düşmüş, zaten düşen üretim ticaret ve nakliye bu karardan daha da olumsuz etkilenmez mi ?
7- Bankalardaki döviz mevduatının munzam zorunlu karşılığı olan 80 mia usd da harcanmış olduğu kuvvetle muhtemel bu tabloda ve bankalarda kiralık kasanın kalmadığı, insanların kiralık kasa sırasında olduğu bir ortamda olası bir 5-10 mia usd mevduat çekilme talebi durumunda ne olur ?
Seçim arifesinde bu sorular seçim sonuçlarından bağımsız bir iflas noktasında olduğumuzun teyidi değil midir ?
Yurt dışı not kuruluşlarının tamamının iflastan sadece üç basamak yukarıda olduğumuzu ifade eden notları durumumuzun ifadesi değil midir ?
Halkın % 85 yoksulluk sınırı altında olduğu ve çalışan nüfusun % 60 açlık sınırı altında geliri olduğu gerçeğinin Tuik rakamları ile bile açıklanması bu iflasın ifadesi değil midir ?
Cevabı evet olanlar için risk yönetimi mesainin önemli bir ajandası değilse geçmiş ola. ‘ Too big to fail’ aforizması artık tarihe karıştı. Bütçe yönetimi, risk analiz ve çıkarımları ile olası projeksiyonları yapmayanların sürdürülebilir ve devamlılığı sağlayacak bir gelecekleri olmayacak.
Sadece işini yapan işinde iyi olanların finans ve yönetim danışmanlığı almadan mevcut muhasebe ve adı finansçı olan sadece nakit akışına bakan çalışanlarla bu dönemde iyi bir risk yönetimi yapabileceklerini düşünmeleri hata olur.
Göz odur ki dağın ardını göre akıl odur ki başa geleceği bile Yunus Emre
Sapere aude
Ender BALCI
