Apartman altı fırınlar depremde risk oluşturuyor (Gevrek beton tehlikesi)

      Bina altlarında bulunan ekmek fırınları, pide lahmacun fırınları, simit fırınları vb. yüksek ısı sebebiyle betonu kolay kırılır hale getirip, olası bir depremde faciaya davetiye çıkarıyor. Bu son depremde bunu bariz bir şekilde gördük. 2014 yılında yapılan düzenlemeyle fırınların bina altlarına açılmasının önü kesildi. Ancak Türkiye'deki fırınların büyük çoğunluğu hala bina altlarında. Olası İstanbul veya başka illerimizde mesela Bolu'da depreme yönelik hazırlıklar tartışılırken uzmanların dikkat çektiği bir tehdit ise apartman altı fırınlar.

       Uzmanların, "Bina betonunu kolay kırılır hale getiriyor " uyarısı yaptığı bu işletmelerin apartman altında bulunması aslında yasak. Çünkü apartman altında yüksek ısı üreten taş ve diğer fırınlar, neme sebep oldukları için zamanla beton üzerinde genleşme ve kolonlarda esneme yapıyor. Apartman altındaki fırınların ısı değişimi binanın taşıyıcı sistemlerine zarar vermemesi, gerekli teknik koşulların sağlanması amacıyla 2005 yılında fırınlara yeni standartlar getirildi. Milliyet gazetesinden Gökhan Kam'ın haberine göre, Van depreminin ardından 2014 yılında İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin yönetmeliğe, "Bu işletmelerin amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması " maddesi eklendi.

     "UNLU MAMÜL" OYUNU

      Bu madde uyarınca, büyükşehirlerde ve nüfusu 100 binin üzerindeki yerleşim birimlerinde bu ve buna benzer işletmelerin müstakil binalarda üretim yapması gerekiyor. Ancak Türkiye'deki birçok işletme yönetmenliğe aykırı bir şekilde apartman altlarında üretime devam ediyor. Yönetmelik sonrası bina altlarına fırın açılmasına ruhsat verilmiyor. Birçok işletmeci ise bu yasağı "unlu mamül" ruhsatıyla deliyor. Bu ruhsat, poğaça, börek, pasta gibi mamullerin üretimi için doğalgazlı ve elektrikli fırınlara veriliyor.

        "ESKİ BİNALAR RİSK ALTINDA"

         Haberde görüşlerine yer verilen İnşaat Mühendisleri Odası Genel Başkanı Cemal Gökçe, " Ateş yapıya her zaman zarar verir. Bugün tonlarca kaliteli iyi malzemeler var. Isıyı kaçırmayacak betonarme sistemine geçmeyecek çerçevede ciddi bir mühendislik kullanılarak yapılmışsa zarar vermeyebilir. Eski binaların altındaki fırınlar için önlem alınmaması büyük risk " değerlendirmesinde bulundu.  Jeofizik Uzmanı Dr. Oğuz Gündoğdu da fırın tehlikesine dikkat çekerek, "Fırınların olduğu yapılar, 1999 depreminde ciddi hasar aldı, yıkıldı ve içinde insanlar yanarak öldü. Yerel yönetimlere ruhsat verilirken bu yapılarda kontrol yapılmasını önerdik. Çünkü, sıcaklık betonu gevrek hale getiriyor. Gevrek beton, daha çok kırılma riskine sahip. Ruhsat verilmeden önce fırınların yalıtılması için gereken önlemlerin alınması lazım. Günümüzde fırınların isimleri değiştirildi. Başka isimler altında faaliyetlerine devam ediyorlar yine " dedi.

       5 YIL ÖNCE DEĞİŞTİRİLDİ

       2014'te 14/7/2005 tarihli 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan işyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi aşağıdaki şekilde değiştirildi: "Ekmek fırınlarının tahsili ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması (Ancak alışveriş merkezleri içinde bulunan 1000 metrekare ve üstü alana sahip hipermarket, süpermarket ve gross market ve megamarket gibi adlarla açılan işyerleri bünyesinde yer alan fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz.)" Bu konuda Bolu belediyemiz gerekenleri yapmaya davet ediyorum...        Çetin Uğur