Bolu’da Kış Geceleri Neden Daha da Soğuk!
Gündüzleri pek şikâyet eden yok ama geceleri hemen hemen herkes şikayetçi. Çok soğuk! Güneşin batması ve havanın kararmasıyla birlikte gün içi sıcaklık hızlı düşüyor ve mırıldamamlar başlıyor. Çünkü ısınma giderleri artık çok yüksek, yani ya üşüyeceksiniz, ya da katmerli bir faturaya razı geleceksiniz. Bu durum mutsuz bir Bolu yaratıyor. Geçtiğimiz yıl 55 yıllık tarihinde 3 defa bahçe musluğumuz patladı! Bu bile Bolu’da ki kışın yaşanan değişikliğin en net göstergesidir.
Halkın geliştirdiği tezde sorumlu Seben Taşlıyayla göleti! Yazın yaşanan sıcak ve nemin, kışın yaşanan aşırı soğukların bu göletin yapılmasından sonra başlandığı yönünde bir inanış var. Bilimsel çalışmalar ve araştırmalar bu tezin kışla olan ilgili tarafını pek desteklemiyor. Baraj gibi büyük kütlesel su rezervlerinin çevresindeki yerleşim birimlerinde yılın büyük bir bölümünde hem sıcaklık ve hem de nem değerlerinde artış olduğu gözlenmiş.
Uzun dönem iklim ortalamalarına göre yazın maksimum sıcaklıklarda düşüş, kışın ise minimum sıcaklıklarda belirgin bir artış yaşanıyormuş. Kışın da olsa nem artışı sıcaklığı düşürmüyor, aksine yükseltiyor.
Peki o zaman ne oluyor da Bolu’daki bu içimizi üşüten geceleri yaşıyoruz? Geçtiğimiz hafta İ.Ü. Kültürel Miras ve Turizm bölümünde güz dönemi finallerimiz vardı. Anadolu Uygarlıkları Tarihi dersinde Anadolu Coğrafyası'nın iklime etkisi başlıklı bölümde şöyle bir şey dikkatimi çekti. ‘Eskiden daha fazla ormanlık alanların olması sebebiyle iklim daha ılımandı’!
Tarihi verilere göre son 4 bin yılda Anadolu’nun ormanları aşırı ve düzensiz faydalanma, korunaksızlık gibi (açma, orman yangını ve ormanda yapılan usulsüz kesim ve otlatmalar, erozyon) sebeplerle büyük ölçüde yok edilmiş, kısmen de kalitesi kötüleşmiştir. Bu duruma daha farklı küresel olumsuzluklarında (ozon tabaksı, asit yağmuru, küresel ısınma) eklenmesiyle işin boyutu değişmiş ve bugün insanlığın geleceğini tehdit eder hale gelmiştir.
Dünya’da ekonomik değer taşıyan en önemeli doğal kaynaklardan bir tanesi de ormanlar ve sahip oldukları ekosistemdir. Son dönemde kamuoyunu oldukça meşgul eden ama şu aralar güncelliğini kaybetmiş ormanlarımızdaki gözle görülür seyrekleşme ve kesimlerin acaba Bolu’daki kış aylarında özellikle geceleri yaşanan soğumaya etkisi nedir? Görünen ve bilinen o ki ormanlarımız azaldıkça Bolu’da kış aylarında soğukluk değerleri artacaktır.
Çevresi yüksek dağlarla çevrili ilimizde güney ve güney batıdan esen ılıman rüzgarlara kapalı olmasının dezavantajını da eklersek sonucun bu şekilde olması doğal bir süreç olarak karşımıza çıkıyor. Orman örtüsünün ortadan kalkması, ya da azalması ormanların ısı tamponu görevini şüphesiz ki düşürüyor.
Dünya gelecek adına bu soruna çözümler ararken, yeşil mutabakat ve karbon emisyonu için net tarihler verirken, bizim siyasetçilerimiz ve yöneticilerimiz ne yazık ki günlük siyasi telaşlarının, sosyal medyada hal ahtır işleriyle ne kadar çok çalıştıklarının gösterme yarışının içinde günlerini geçiriyorlar.
Cumhur Bandakçıoğlu
