Bolu Belediyesi, Çanakkale Savaşlarında şehit olan Boluluların isimlerini bulabilmek için bir çalışma başlattı. Çanakkale'de bulunan Gelibolu Milli Park Genel Müdürlüğü arşivlerinden alınan bilgiler incelendiğinde, Çanakkale Savaşları'nda 1037 Bolulunun şehit olduğu tespit edildi. Bu arada savaşa gönüllü olarak giden Boluluların kayıtlarının bulunmadığı öğrenildi. Çanakkale'de yapılan incelemelerde, Gelibolu Yarımadasında bulunan şehitliklerde 24 Bolulunun mezar taşlarında isimlerinin olduğu belirlendi.

 

Çanakkale'ye giderek incelemelerde bulunanBolu Belediye Başkan Yardımcısı Orhan Bozgeyik, "72 millete karşı Türk askerleri tarafından verilen amansız mücadeleye katılarak şehit olan Boluları tespit etmek için çalışmalara başladık. Çalışmalarımız kapsamında, Bolulu vatandaşlarımızın elinde bulunan her türlü bilgiden yararlanmak istiyoruz. Elde edeceğimiz bilgiler ışığında, Çanakkale'de şehit olan Bolulular için yapmayı planladığımız anıt mezara şehitlerimizin isimlerini yazarak, şehitlerimizi gelecek nesillere aktarmayı amaçlıyoruz" diye konuştu.

Bolu Belediyesi başlattığı bir çalışmayla, Bolu'nun geçmişinde karanlıkta kalan bir yönünü daha ortaya çıkarmak için kolları sıvadı. Ders kitaplarında İstiklâl Savaşı anlatılırken, Bolu'nun isminin sadece yaşanan ayaklanmalarla anılması,insanlarda kötü izlenimler oluşmasına neden oluyordu.

Bunun önüne geçmek isteyen Bolu Belediyesi başta Çanakkale Savaşı olmak üzere, Kafkas Cephesi ve İstiklal Savaşları'nda olmak üzere cephede hayatlarını kaybederek şehit olan Boluluların isimlerini araştırıyor. Konuyla ilgili araştırma yapmak üzere Çanakkale'ye bir ekip gönderen Bolu Belediyesi, Başkan Yardımcısı Orhan Bozgeyik ve Basın Yayın Müdürü Murat Yılmaz vasıtasıyla, Gelibolu Yarımadası'nda bulunan Bolululara ait mezarları tespit ettirdi. Bolu Belediyesi ekibi ayrıca Gelibolu Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nden 2004 yılından Genel Kurmay Başkanlığı arşivlerinden çıkarılarak oluşturulan Bolu Şehitlerinin isimlerinin yer aldığı bir liste aldı.

Bolu Belediyesi Başkan Yardımcısı Orhan Bozgeyik yapılan çalışmalarla ilgili bilgiler verirken, "Bolu'da kültürel anlamda faaliyetler gerçekleştirmek istiyoruz. Bu anlamda çalışmalar yürütürken, Bolu'nun Çanakkale Savaşları'nda ne kadar şehit verdiğinin ilimizdeki hiçbir kurumda bulunmadığını fark ettik. Hemen Çanakkale'ye giderek, bunlarla ilgili bilgiler topladık. İlk olarak Çanakkale Savaşları'nda şehit olan bazı Boluluların isimlerinin bulunduğu listeyi aldık. Daha sonra da Gelibolu'da yaptırılan anıt mezarlardaki Boluluların isimlerini tek tek kaydettik" dedi.

Çalışmaların bir yıl içerisinde tamamlanacağını belirten Bozgeyik, "Çalışmalarımızı bir yıl içerisinde tamamlamak istiyoruz. Bir yıl sonra gerçekleştirilecek 18 Mart Çanakkale Şehitleri Anma Programı'nda, Bolulu şehitlerimizle ilgili bir belgesel ortaya koyacağız. Bu arada Çanakkale Savaşlarıyla ilgili bilgi ve belgesi olan vatandaşlarımızın Bolu Belediyesi ile temasa geçerek, belgelerini bizlerle paylaşmalarını da bekliyoruz. Ayrıca çalışmalarımızın sonucunda ortaya çıkartacağımız isim listesini, yapmayı planladığımız Çanakkale Anıtı'nda kamuoyu ile paylaşacağız" diye konuştu.

Çanakkale'de 1037 şehit;

Bolu Belediyesi tarafından yapılan araştırmada Çanakkale Savaşları'nda 1037 Bolulunun şehit olduğu tespit edildi. Bu sayıyagönüllü olarak cepheye giderek şehit olan Bolulular dahil değil. Yapılan inceleme sonrası cepheye Bolu'dan gittiği tespit edilmesine rağmen herhangi bir kayıtları bulunmayan 201 şehitin bulunduğu, Dörtdivan'dan 46, Gerede'den 298, Göynük'ten 142, Kıbrısçık'tan 11, Mengen'den 48, Bolu Merkezden 108, Mudurnu'dan 144, Seben'den 13 ve Yeniçağa'dan ise 22 şehidimizin ismi bulundu. Ayrıca şehit olan askerlerden 31'inin rütbesi bilinmezken, 2'isinin yüzbaşı, 4'ünün üsteğmen, 3'ünün teğmen, 1'inin yedek subay adayı, 1'inin başçavuş, 6'sının çavuş, 22'sinin onbaşı ve 963'ünün er olduğu belirlendi.

Garp Cephesi'nde 285 şehit ismi belirlendi;

Ayrıca yapılan çalışma kapsamında İstiklal Savaşı sırasında Garp Cephesi'nde şehit olan 285 Bolulu şehidin isimleri de belirlendi. Şehitlerden 159'unun cepheye Bolu'dan katıldıkları, ancak detaylı bilgilerinin olmadığı anlaşılırken, Bolu merkezden 35, Mudurnu'dan 55, Seben'den 7 ve Yeniçağa'dan 2 askerin cephede şehit olduğu anlaşıldı. Ayrıca şehit olan askerlerden 44'ünün rütbesinin bilinmediği, 1'inin yüzbaşı, 8'inin teğmen, 3'ünün yedek subay, 1'inin başçavuş, 4'ünün çavuş, 2'sinin onbaşı ve 236'sının er olduğu gözüküyor.

Kafkas Cephesi'nde 207 şehit;

1'inci Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi'nde 207 Bolulunun hayatını kaybettiği de belirlendi. Yapılan incelemeler sonrası şehitlerden 24'ünün cepheye Bolu'dan gittikleri ancak detaylı bilgilerinin bulunmadığı öğrenilirken, Gerede'den 44, Göynük'ten 37, Kıbrısçık'tan 1, Mengen'den 10, Bolu Merkezden 61, Mudurnu'dan 22, Seben'den 4 ve Yeniçağa'dan 4 askerin ismi belirlendi. Ayrıca yapılan tespitlerde cephede şehit olan askerlerden 2'sinin teğmen, 4'ünün çavuş, 2'sinin onbaşı ve 196'sının er olduğu anlaşıldı.

Gelibolu Yarımadası'nda yapılan incelemelerde, yapılan anıt mezarların arasında 24 Bolulunun isminin yer aldığı görüldü. Ayrıca 18 Mart 1915'de başlayan kara savaşlarının başında, düşman askerlerinin 3 alay çıkardığı siperlerde gönüllü olarak, öleceklerini bile bile düşmanı karşılayan Yahya Çavuş ve 63 gönüllü askerden oluşan taburda şehit olan askerlerin arasında, 23 yaşında olan Bolulu Eyüp oğlu Ali'nin yer aldığı belirlendi.