DEMET SİNEMASI.. VANTİLATÖR.. HALİT HOCA (TİMUÇİN)

      Kalabalık bir topluluk ve omuzlarda taşınan bir tabut.. En önde Saip Garipoğlu ve Cahit Sinan, arkasında bandonun çaldığı cenaze marşına ayak uydurmaya çalışan öğrenciler.. Sol ayakla sol, sağ ayakla sağ kolunu sallayan, kol-ayak senkronunu bir türlü tutturamayan.. En önde de ikide bir zıplayıp tabutun üzerindeki okul şapkasını düzeltmeye çalışan öğrenci; rahmetli Nadir Garipoğlu..

* * *

      Saraçhane Camii'nin karşısı, Kanaat Mağazası civarı, Sabit Şerif Ustanın Numune fırınının önü insan kaynıyordu o gün.. Bakırcılar Çarşısından ana caddeye inen yol da öyle.. Karşı kaldırımda da biz, 'her durumdan vazife çıkaran' çocuklar..

* * *

       Genç ölümü dendi mi 1 Mayıs 1961'de kendi kullandığı traktörle kaza yapıp hayatını kaybeden Rıza ağabey gelir aklıma.. Bolu Gençlik'te Futbol oynadığı ve Beşiktaş'a transferinin konuşulduğu günlerdeki vefatı.. Ve her aklıma gelişinde cenaze törenine katılan Belediye Bandosu ile bandonun belediye zabıtalarından oluşan elemanlarını hatırlarım.. Abdullah Özkoç (Aperis), Çay'lı Nurettin Gülderen, Kemal Yüzen, Salih Birbilen, Mustafa Sarıyıldız, Muhittin Yaman, Abdullah Çevir.. Ve en arkadaki yaşlı trampetçi.. Dudağında sigarası, dumandan yanmasın diye tek gözü kapalı..

* * *

      1 Mayıs 1961'deki cenaze töreninden sonra, mezarlıkta çekilmiş bir de fotoğraf var günümüze ulaşan.. Mehmet Orhanalp var fotoğrafta, Helvacı Hasan'ın oğlu Tahir abi var, Göçmen Sadettin var, Saip Kepekçi, Hamdi Erman, Muharrem Alıcı var.. Hepsi de rahmetlinin ya mahalleden, ya da Erkek Sanat Okulu'ndan arkadaşları..

* * *

       DEMET SİNEMASI..

      Suni tahta fabrikası ile ilgili bir yazımda ''Servis aracıyla Zeki bey'in Saray Sinemasına gidilirdi cümbür cemaat'' demiştim.. ''Ya servis aracının içinde olurdum, ya da sinemanın önünde servisi karşılayanların arasında.. Şarkıdaki gibi ''Yolcular arasında / aradım seni bir, bir'' modunda..

* * *

       Benim bu yazımı hatırlatıp fabrikaya bir yakınını görmek için sık sık için gelen Yaşar Özel'i anlatıyor arkadaşım.. Yaşar Özel'in arabasıyla şehri dolaştıklarını, mahfelde oturup çay kahve içtiklerini, Yaşar Özel'in fabrika çalışanlarına 'Bas Bariton' sesiyle küçük çapta konserler verdiğini.. ''Keşke senin yazının içinde bunlar da olsaydı'' diyor, ''Zamana kayıt düşmek, geleceğe bir iz bırakmak adına bunlar da olabilseydi..''

* * *

       Okul Müdürü Abdulkadir Bayındır'ın ricası ile Okul Geceleri'ne katılan Zekai Tunca'yı ekliyor sonra.. Fabrikanın Servis aracıyla geldikleri Saray Sinemasını, Yeni Sinemayı, Tabaklar Mahallesi'ndeki Yazlık Demet Sinemasını..

* * *

       Demet Sineması dediği yerin ''Çiçek Sineması'' olabileceğini söyleyince biraz bozuluyor.. ''Her şeyi de siz bilmeyin yahu ! diyor ''Ne alaka! Yavuz Kınacı'nın açtığı sinemaydı orası.. Yavuz abinin kızının adıyla açtığı sinemaydı..''

* * *

       Ben de Çavuşlar Tarlası civarında yazlık bir sinema olduğundan bahsetmiştim bir yazımda ama, onun demesine göre "sallamışım'' Demet Sineması dediği yer Reşat Aker sokaktan girince sağdan ikinci ya da üçüncü arsanın olduğu yerdeymiş.. Gezginlerin evinin tam karşısında..

* * *

      NİKAH SALONU..

      Eski Belediyenin arkasındaki Nikah Salonunu hemen tanıyorum gösterdiği fotoğraftan.. Tavanında asılı pervanesiyle çocukluğumun korkulu rüyasıydı orası.. Bir de Yeni Sinemada vardı aynısından.. Bir gün yerinden fırlayıp hepimizi pırasa gibi doğrayacak sandığım.. Gerçi tek ben değilmişim bu korkuyla yaşayan.. Toplumun önemli bir kesimi Tavan Vantilatörü fobisi' ile cebelleşiyormuş..

* * *

      ''Ya zincir koparsa, ya tavandaki avize üzerime düşerse'' diye Büyük Camideki avizenin altına oturmayanlar varmış.. Boş bir korku da değilmiş bu.. Nadiren de olsa ülkenin birkaç yerinde yaşanmış.. Kayseri'de mesela, Cuma namazında vaaz dinleyenlerin üzerine tavandaki avize düşünce cemaatten 11 kişiyi zor yetiştirmişler hastaneye..

* * *

      Biz o zamanlar ''Tavan Vantilatörü fobisi'' diye bir hastalık olduğunu bilmiyoruz tabii.. Dilimize giren yabancı kelimeleri de ya söyleyemiyoruz ya da karıştırıyoruz.. Bolu'da efsane Kayak Hocası Halit Timuçin'e de uzun zaman ''Antrenör'' diyecekken ''Vantilatör'' demişiz..

* * *

      Halit Timuçin'e burada ayrı bir parantez açmak lazım.. Kendisi Kayak Sporunu Bolu'ya taşıyan burada sevilmesini ve yerleşmesini sağlayan önemli bir spor adamı.. Kayak ve dağcılık konusunda çok parlak bir geçmişe sahip.. 1940'lı yıllarda Hakkari'de Cilo Dağı’nın buzullarla kaplı Reşko zirvesine tırmanabilen az sayıda kişilerden biri.. Ve oraya dikilen plakette ismi hala yazılı olan.. (Reşko zirvesi 4135 m)

* * *

      CASUS

      Bugün Kadı camiinde iki yıl sahte imam olarak görev yaptığını öğrendiğim İngiliz Yüzbaşı ile başlayacaktım yazıma.. iki yıl boyunca Kadı camiinde vakit namazları kıldıran, vaazlar veren, mimbere çıkıp Cuma Hutbeleri okuyan bir İngiliz Yüzbaşıdan bahsedecektik..

* * *

       İki yıl boyunca arkasında namaz kıldıkları bir İngiliz'den nasıl olur da şüphelenmez bizim dedeler onu soracaktım.. Ve biz böyle akıllara zarar bir olayı nasıl oldu da bugüne kadar hiç duymadık..

* * *

       Hikmet Hükümenoğlu'nun bir romanında vardı.. Şehirlerin de hafızaları vardır'' diyordu yazar.. ''İşler çığrından çıkdığında, şehirler delirmemek için kendi hafızalarını silerler'' diyordu.. ''Geriye açıklanamayan bir sürü boşluk kalır..'' Belki de bundandı bizim bu olayı bugüne kadar duymayışımız.. Belki bizim şehir de hafızasını sildi delirip kafayı sıyırmamak için.. Koskoca bir şehrin böyle bir anormalliğin farkına varamamış olması başka nasıl açıklanabilir..

       Neyse, oldukça çetrefilli bir konu bu.. Haftaya tekrar döneriz sanırım...

* * *

        'Hoşça kalın' diyerek bitirelim bugün de.. Kendinize iyi bakın, size sarkıtılacak ipten daha derin kuyulara düşmeyin diyerek..

      ERDOGAN MÜHÜRCÜOGLU.. 02. 10. 2026