Mayıs ayına nasıl başlıyoruz bakalım,

Ender BALCI

Mayıs ayına hem dünya hem Türkiye petrolün en azından bu sene tekrar 60-70 usd bandına düşmeyeceği, hem enerji hem lojistik hem de yükselen enflasyon etkileri ile ekonomilerin ve hane halklarının olumsuz etkileneceğinin yadsınamaz gerçeği ile başlıyor.

Nisan ayında önemli gelişmelerden biri Fitch Türkiye notlarını pozitiften durağana çekti, Varlık fonu ve Türkiye'deki yabancı banka notları da yine durağana çekildi.

Reel kesim güven endeksi % 1,4 azalışla 98,6 ya, hizmet sektörü endeksi % 3, 1 azalışla 109,7 ye, perakende sektör endeksi % 1,8 azalışla 111,6 düşerken inşaat güven endeksi %3,6 artışla 83,6 çıktı. Sonuç olarak ekonomi güven endeksinin gerilediği bir ayı geride bırakmış olduk.

22..04.2026 Tcmb PPK toplantısında faizlerin % 37 olarak sabit bırakılması gecelik faizlerin % 40 ve savaşla birlikte yakılan yaklaşık 50 mia usd rezerv gerçekliğinde bir anlamda Tuik enflasyon açıklama anlayışının Tcmb faiz belirlemesine benzeşmeye başladığını düşündürüyor.

Tuik açıklanan Ocak enflasyon % 4,84 Şubat % 2,96 ve Mart % 1,94 kümüle Nisan % 4,18 yıllık enflasyon ise % 32,37 gerçekleşti . Toplam 4 aylık artış % 13,92 olarak gerçekleşti. .

ENAG Nisan enflasyon % 5,07 ve yıllıkta ise % 55,38 olarak gerçekleşirken aynı dönemde artış oranı % 19,5 olarak gerçekleşmiş.

Enflasyona ekonomide tüm maliyet artışının temel nedenlerinden mazot litre fiyatından bakarsak, aynı dönemde mazot lt/tl 57,43 ten lt/tl 71,72 Tl çıkmış artış oranı % 24,88 görüyoruz.

Kurlara baktığımızda ise 1.Şubat. 2026 Usd kur 43,34 Tl 29.04.2026 Usd kur 45 Tl artış 1,66 tl ve % 3,83 olarak gerçekleşmiş.

Baskılanan kurlar ile sıcak paraya ödenen muazzam rant & faiz katlanırken ,ihracatçı rekabet ve üretim gücü ile sürdürülebilirliğini koruyamadığı için ya küçülüyor ya yurt dışına çıkıyor.

Vatandaş tarafında çok ucuz Usd kur ile yurt dışında 2 dönüm içerisinde malikane bir ev almak, İstanbul'da 3+1 ortalama 400.000 Usd bir daire almakla eş değer hale geldi. İstanbul'da bu dairenin aylık kiralama bedeli yaklaşık 90-100.000 Tl/2.000 Usd mertebesindeyken , yurt dışı kiralama bedelleri de > 3-4.000 Usd mertebesinde.

Vatandaşın enflasyon/kur paradoksunun farkındalığı ile yatırımlarını tamamen altın ve gayrimenkul alımlarına yönlendirmiş durumda, (ekli tablo) altında konjonktürel düşüşe rağmen alıma ve gayrimenkulün inşaat maliyetlerindeki artışı görerek gerçek enflasyona paralel artmaya devam eden gayrimenkul alımına yatırım yapıyor. Bunu Nisan ayı inşaat endeksi güven artışında da görüyoruz.

KOBİ lerde banka kredileri zaten sabit sermaye olmuş, yüksek faizler ve açıklanan enflasyon fevkinde artan giderlerle adına “ sıkılaşma “ politikaları denen ekonomi politikaları ile KOBİ ler gerçekten sıkışmış vaziyetteler. Key person diyebileceğimiz anahtar önemde çalışanlar yüksek maaşları nedeniyle sistem dışı kalırken sistem de kalan göreceli yetersiz olarak nitelendirilebilecek çalışanlarla günü kurtarma çabası içindeler.

Bu nedenle tüm profesyonel finans, muhasebe, iç denetim gibi kurumsal yapıları olmayan KOBİ lerin mutlaka finansal yönetim danışmanlığı almaları gerekliliğini hatırlatmak yerinde olacaktır.

Endekslere baktığımızda BDI endeks ve VIX yatay seyirde, CDS ise savaşın ara vermesiyle ülke CDS lerinde düşüşler olmakla beraber Türkiye CDS toplam Avrupa ülkeleri karşılaştırmasında ne yazık ki yatırım yapılmaz ülke konumumuzu koruduğumuzu görüyoruz. (Ekli Grafikler)

“Kul sıkışmayınca hızır yetişmezmiş” derler, bu dönemde hızır aklı kullanmak, kısa kaldığı yerde akla başvurmak olacaktır.

Sapere aude.

Not:

Endeks grafikleri- vatandaş yatırım grafik – kur ve enflasyon gelişim tabloları ektedir.